Çocuk Şenliği

Mayıs ayında, mahallemizdeki çocuklar için bir şenlik düzenledik. Gün boyu süren programda oyunlar oynandı, ikramlar dağıtıldı, balonlar uçuruldu ve etkinlik alanı akşama kadar çocuklarla doldu. Bu şenliğin bir dağıtım programı olmaması bizim için özellikle önemliydi: çocuklardan hiçbir şey istenmedi, hiçbir sıraya girmeleri gerekmedi ve gün baştan sona onlar için kuruldu.

Neden bir şenlik?

Yürüttüğümüz çalışmaların büyük bölümü bir ihtiyacı karşılamaya yönelik: gıda, kıyafet, kırtasiye, barınma. Bu çalışmalar zorunlu ve vazgeçilmez. Ancak sahada uzun süre kalınca fark ediliyor ki çocukların eksiği yalnızca malzeme değil. Maddi zorluk yaşayan hanelerde ilk kısılan kalemlerden biri, çocuğun eğlenmesine ayrılan pay oluyor. Gezi, oyun, doğum günü, bir günlük kaçamak — bunların hiçbiri acil değil, dolayısıyla hiçbiri sıraya girmiyor.

Bir çocuk için ise bunlar "fazlalık" değil. Akranlarıyla oynadığı, koştuğu, sırf eğlenmek için bir yere gittiği günler, çocukluğun kendisi. Şenliği bu boşluğu kapatmak için düzenledik.

Şenlik alanı nasıl kuruldu?

Hazırlık, şenlikten günler önce başladı. Gönüllü ekibimiz alanı gezdi, oyun istasyonlarının yerlerini belirledi ve gün içindeki akışı planladı. Alanın kurgusunda üzerinde durduğumuz nokta, çocukların tek bir noktada sıraya girmek yerine alana yayılabilmesiydi.

• Farklı yaş gruplarına uygun, birbirinden bağımsız oyun istasyonları
• Ailelerin oturup çocuklarını görebileceği gölgeli bir dinlenme alanı
• Gün boyu açık kalan ikram noktası
• Balon, boyama ve el işi gibi sakin etkinlikler için ayrı bir köşe
• Küçük çocukların ailelerinden ayrılmadan katılabileceği bir bölüm
• Alanın giriş ve çıkışının gönüllülerce sürekli gözetilmesi

Programa davet, mahallede yürüttüğümüz çalışmalar üzerinden yapıldı. Ancak şenliğe katılım için hiçbir koşul aranmadı: alana gelen her çocuk katıldı. Bir çocuk şenliğinde hak sahipliği sorgulamak, o şenliğin amacını ortadan kaldırırdı.

Gün nasıl geçti?

Çocuklar sabah erken saatlerde gelmeye başladı. İlk saatler tanışmayla ve oyunların açılmasıyla geçti; öğleye doğru alan tamamen doldu. Oyun istasyonlarında sırayla farklı gruplar dolaştı, ikram noktası gün boyu açık kaldı, gönüllülerimiz de oyunların içinde yer aldı.

Günün en kalabalık anı, hep birlikte oynanan büyük grup oyunlarıydı. Bu oyunlarda ailelerin de katıldığı bölümler oldu; birçok anne ve baba, kenarda izlemek yerine oyunun içine girdi. Şenliğin en çok konuşulan tarafı da bu oldu.

Öğleden sonra alan biraz sakinleşti; küçük çocuklar dinlenme köşesine, büyükler ise oyun istasyonlarına yayıldı. İkram noktası gün boyu açık kaldığı için kimse sıra beklemek zorunda kalmadı. Bu, hazırlık aşamasında üzerinde tartıştığımız ve bilinçli olarak böyle kurduğumuz bir düzendi: bir çocuğun eline bir şey almak için sıraya girmesi, o şeyin tadını baştan azaltıyor.

Günün sonuna doğru alanda kalan çocukların çoğu artık gönüllülerimizi adıyla çağırıyordu. Bir günün ne kadar iyi geçtiğini anlamanın en basit yolu belki de bu. Sabah birbirini tanımayan bir grup, akşam dağılırken birbirine el sallıyorsa program yerine oturmuş demektir.

Gönüllü ekip için de bir gün

Şenlik, gönüllülerimiz açısından da farklı bir deneyimdi. Saha çalışmalarımızın çoğu ciddi ve ağır: paket taşımak, hane ziyareti yapmak, zor durumları dinlemek. Çocuklarla geçen bir gün, ekibin birbirini tanıması ve dinlenmesi için de alan açtı. Gün sonunda gönüllülerimizin ortak yemekte bir araya gelmesi, programın plansız ama güzel bir parçası oldu.

Bu tarafı önemsiyoruz. Gönüllülük, yalnızca yorucu görevlerden ibaret olduğunda sürdürülebilir olmuyor. Ekibin birlikte iyi vakit geçirdiği günler, uzun vadede sahada kalabilmenin şartlarından biri.

Şenlik ayrıca ailelerle kurduğumuz ilişkiye de başka bir kapı açtı. Hane ziyaretlerinde ya da dağıtım günlerinde ailelerle konuşurken konu neredeyse her zaman ihtiyaçlar oluyor. Şenlik alanında ise konuşmalar bambaşka yerlere gitti: çocukların okulu, mahalledeki oyun alanı eksikliği, yaz aylarının nasıl geçirileceği. Bir ailenin size ihtiyaç listesi dışında bir şey anlatması, aradaki ilişkinin değiştiğinin işareti.

Şenliğin ardından

Şenlik sonrası ekibimizle yaptığımız değerlendirmede öne çıkan birkaç başlık oldu. Küçük yaş grubuna yönelik etkinliklerin daha fazla olması gerektiğini gördük. İkram noktasının tek yerde toplanmasının gereksiz yoğunluk yarattığını fark ettik. Gölge alanının ise beklediğimizden çok daha fazla kullanıldığını gözlemledik.

Bunlar küçük ayrıntılar gibi görünüyor, ama bir sonraki şenliği doğrudan şekillendirecek notlar. Her programın ardından bu değerlendirmeyi yapmayı ve öğrendiklerimizi bir sonrakine taşımayı çalışma biçimimizin parçası hâline getirmeye çalışıyoruz.

Bundan sonrası

Çocuk şenliğini düzenli hâle getirmek istiyoruz. Önümüzdeki dönem için planladıklarımız:

• Şenliği yılın belirli dönemlerinde tekrarlayan bir programa dönüştürmek
• Yaş gruplarına göre ayrılmış, daha çeşitli etkinlik başlıkları hazırlamak
• Gençlik Gelişim Programımızdaki gençlere şenlikte sorumluluk vermek
• Ailelerin de katıldığı ortak etkinlikleri artırmak
• Okul dönemi dışındaki tatil aylarına yayılan bir etkinlik takvimi kurmak

Üçüncü madde bizim için ayrı bir anlam taşıyor. Gençlik programımızın hedeflerinden biri, gençlerin etkinliklere katılan konumdan sorumluluk alan konuma geçmesi. Bir çocuk şenliği, bunun için doğal bir başlangıç: kendisi de kısa süre önce çocuk olan bir gencin, kendinden küçüklerin gününü kurması.

Şenlikte görev alan tüm gönüllülerimize ve bu çalışmayı mümkün kılan destekçilerimize teşekkür ederiz.