Kurban Çalışmaları

Bu yılki kurban çalışmalarımızı Afrika, Gazze, Yemen ve Suriye'de yürüttük. Bize emanet edilen kurbanlar bu bölgelerde kesildi ve etler, ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırıldı. Çalışma, İYADDER'in yurt dışında yürüttüğü insani yardım faaliyetlerinin yılın en yoğun kalemlerinden biri.

Neden bu dört bölge?

Kurban çalışması için bölge seçerken baktığımız temel ölçüt, etin yerinde ne kadar karşılığı olduğu. Et, birçok yerde yıl boyunca sofraya nadiren giren bir gıda. Ekonomik kriz, çatışma ya da yerinden edilme yaşayan bölgelerde ise bu nadirlik iyice keskinleşiyor; hayvansal protein pratikte hanenin gündeminden tamamen çıkabiliyor.

Seçtiğimiz dört bölgenin ortak noktası bu. Gazze'de temel gıdaya erişim ağır insani koşullar altında sürüyor. Yemen'de uzun süredir devam eden kriz, hanelerin beslenme düzenini kökten değiştirmiş durumda. Suriye'de yerinden edilmiş ailelerin bir bölümü hâlâ geçici barınma koşullarında yaşıyor. Afrika'daki çalışma bölgelerimizde ise kurak dönemler ve geçim kaynaklarındaki kırılganlık belirleyici.

Bu bölgelerin bir diğer ortak noktası da, İYADDER'in oralarda daha önceden temas kurmuş olması. Gazze'de sıcak yemek dağıtımı, Suriye'de saha ziyaretleri ve yetim çalışmaları yürütüyoruz. Kurban çalışmasını da bu mevcut temaslar üzerine kurmayı tercih ediyoruz.

Çalışma nasıl yürütülüyor?

Kurban, teslimatı en hassas olan yardım kalemlerinden biri. Hem dinî bir emanet hem de bozulabilir bir gıda; ikisi de gecikmeye tahammülü olmayan şartlar. Bu yüzden çalışma, bağış toplandıktan sonra planlanan bir iş değil; bayramdan çok önce hazırlanan bir operasyon.

• Bölgelere ulaşabilen, daha önce birlikte çalıştığımız güvenilir yerel saha ekipleriyle koordinasyon
• Kesimin dinî usullere uygun şekilde yapılmasının gözetilmesi
• Etin bekletilmeden parçalanması, paketlenmesi ve dağıtıma çıkarılması
• Hak sahiplerinin, saha ekiplerinin bölge bilgisiyle önceden belirlenmesi
• Dağıtımın bayram günlerine yetişecek şekilde planlanması
• Teslimatın kayıt altına alınması ve bağışçıya geri bildirim yapılması

Yerel ekiplerle çalışmak bizim için bir tercihten fazlası. Bir bölgede kimin gerçekten ihtiyaç sahibi olduğunu, hangi mahalleye hangi saatte gidilebileceğini ve etin nasıl bozulmadan ulaştırılacağını en iyi orada yaşayanlar biliyor. Dışarıdan gelen bir ekip bunu ancak yıllar içinde öğrenebilir.

Kime ulaştırıldı?

Dağıtımda önceliği, bu çalışmaların tamamında olduğu gibi, en kırılgan durumdaki hanelere veriyoruz. Yetim çocukların bulunduğu haneler, tek ebeveynli aileler, yerinden edilmiş aileler, yaşlılar ve temel gıdaya erişmekte zorlanan haneler listenin başında geliyor.

Etin nasıl teslim edildiği de en az kime teslim edildiği kadar önemli. Paketler, ailenin doğrudan pişirebileceği şekilde hazırlanıyor ve mümkün olduğunca hane hane ulaştırılıyor. Kalabalık bir dağıtım noktasında sıra bekletmek yerine kapıya gitmeyi tercih ediyoruz; bu hem daha uzun süren hem de alan kişinin onurunu daha iyi koruyan bir yöntem.

Dağıtımın zamanlaması da ayrı bir planlama konusu. Etin taze ulaştırılması gereken bir gıda olması, teslimat penceresini oldukça daraltıyor. Bölgelerin bir kısmında ulaşım koşulları öngörülebilir değil; yollar kapanabiliyor, giriş izinleri değişebiliyor, güvenlik durumu gün içinde farklılaşabiliyor. Bu yüzden her bölge için tek bir plan değil, alternatifli bir plan hazırlanıyor.

Emanet olarak kurban

Kurban bağışı, bize bırakılan diğer desteklerden bir noktada ayrılıyor: bağışçı adına yerine getirilen bir ibadet. Bu, üzerimizdeki sorumluluğu ağırlaştırıyor. Kesimin usulüne uygun yapılması, etin bekletilmemesi ve hak sahibine ulaşması, bizim için işin idari değil, asli tarafı. Zekât ve sadaka teslimatlarında da aynı yaklaşımı benimsiyoruz: emanet, sahibine ulaştığı anda tamamlanır.

Bağışçılarımızın en sık sorduğu soru da bu noktada toplanıyor: kurbanımın kesildiğinden nasıl emin olacağım? Bu soruyu meşru buluyoruz. Uzaktan yapılan bir bağışta, bağışçının elinde kurumun sözünden başka bir şey yok. Bu yüzden saha ekiplerinden gelen kayıtları ve görüntüleri, çalışmanın idari bir eki olarak değil, verilen sözün karşılığı olarak görüyoruz.

Bayram günü sahada

Kurban dağıtımının bayram günlerine denk gelmesi, çalışmanın anlamını da değiştiriyor. Bayram, bu bölgelerin çoğunda zor koşullara rağmen sürdürülen bir gelenek. Bayram sabahı hanesine et giren bir aile için mesele yalnızca beslenme değil; o günün diğer günlerden farklı olabilmesi.

Saha ekiplerimizden gelen izlenimler her yıl aynı noktada birleşiyor: dağıtımın en çok fark yarattığı yer, çocukların olduğu haneler. Uzun süredir et görmemiş bir sofrada bayram yemeğinin kurulabilmesi, ailenin o günü nasıl hatırlayacağını belirliyor.

Bundan sonrası

Kurban çalışmasını yıl içindeki diğer programlarımızdan bağımsız düşünmüyoruz. Aynı bölgelerde sürdürdüğümüz gıda, yetim ve saha ziyareti çalışmalarıyla birlikte planlanıyor; bir bölgeye yalnızca bayramda gidip yılın kalanında geri dönmemek istiyoruz. Bayramda bir kez ulaşılan hane, o bölgede kalıcı bir varlık göstermek anlamına gelmiyor; asıl mesele aynı kapının yılın geri kalanında da çalınabilmesi.

• Aynı bölgelerde gıda ve sıcak yemek çalışmalarının sürdürülmesi
• Yetim ailelerle kurulan temasın kurban dışında da devam ettirilmesi
• Yerel saha ekipleriyle uzun vadeli çalışma ilişkisinin güçlendirilmesi
• Dağıtım sonrası geri bildirimlerin bir sonraki planlamaya taşınması

Kurbanlarını bize emanet eden tüm bağışçılarımıza ve sahada bu çalışmayı yürüten ekiplere teşekkür ederiz. Yürüttüğümüz çalışmaları projelerimiz sayfasından takip edebilir, destek olmak için bağış sayfamıza göz atabilirsiniz.